De derde hemel

Paulus in de derde hemel

Zweverige gelovigen. Je kent er vast wel een paar. Regelmatig zijn ze onderwerp van hoon en spot. Staat Geschreven neemt deze week een tekst van Paulus over een eerste eeuwse gelovige die niet werd weggevoerd in zijn eigen emoties, maar naar de hemel. En dan niet de eerste of de tweede, maar naar de derde hemel.

2 Korinthiërs 12:1-5 “Ik word er wel toe gedwongen hoog van mezelf op te geven. Daarom zal ik, hoewel het geen enkel doel dient, het hebben over visioenen en openbaringen die de Heer ons schenkt. Ik ken een volgeling van Christus die veertien jaar geleden tot in de derde hemel werd weggevoerd – in zijn lichaam of buiten zijn lichaam, dat weet ik niet, dat weet God alleen. Maar ik weet dat deze man – in zijn lichaam of zonder zijn lichaam, dat weet ik niet, dat weet God alleen – werd weggevoerd tot in het paradijs en dat hij daar woorden hoorde die door geen mens mogen worden uitgesproken. Van zo iemand wil ik hoog opgeven. Wat mijzelf betreft zal ik me slechts op mijn zwakheid laten voorstaan.”

Jaap

Een bijzondere ervaring

“Zodra ik besef dat ik nederig ben, word ik trots dat ik zo nederig ben”. In dit probleem kan iedereen zich wel herkennen. Paulus heeft de perfecte oplossing voor dit probleem. Hij zegt dat hoog opgeven van zichzelf tot niets dient maar wil toch vertellen dat hijzelf in de derde hemel, in het paradijs is geweest. Of dit lichamelijk was of geestelijk weet Paulus niet, maar het was een bijzondere ervaring.

Als Paulus dit vanuit de eerste persoon zou schrijven, dan zou hij zichzelf eren. Paulus schrijft dit echter vanuit de derde persoon. Het lijkt alsof het over iemand anders gaat maar stiekem gaat het over hemzelf.

Het paradijs

Paulus begint het gedeelte met aan te geven hoe nutteloos het is om jezelf te eren. Hij wordt gedwongen hoog van zichzelf op te geven zodat hij acceptatie krijgt voor zijn apostolische gezag. Eigenlijk wil hij dit helemaal niet dus doet hij het  in de derde persoon.

Dan vertelt Paulus over de derde hemel. De derde hemel is een bekend begrip voor de Grieken. De Grieken hadden zeven hemelen. De derde is het paradijs, het hemelse paradijs, vergelijkbaar met de hof van Eden: ook in deze hemel staat de boom van het leven. Paulus heeft hier onuitsprekelijke woorden gehoord. Een bijzondere ervaring die blijkbaar alleen voor hem bedoeld was. Het waren woorden die door een mens niet uitgesproken mochten worden.

Dromen en visioenen

Paulus heeft bijzondere dingen gezien, hij is een apostel en zijn brief aan de gemeente te Korinthe moet serieus worden genomen. Het doel van de visioenen is niet duidelijk. Het enige doel dat voor ons duidelijk wordt is het bewijs dat Paulus een belangrijk man was. Zullen er nog steeds zulke bijzondere mensen rondlopen? De profeten in deze tijd, mensen die visioenen van God krijgen, zijn vaak prominent aanwezig. In de kerk of in het privéleven strooien ze met ontvangen beelden en dromen. Los van het feit of dit waar is zouden we veel van Paulus kunnen leren. Paulus wil hoog van zichzelf opgeven als het gaat om zijn zwakheid. Niet als het gaat om het ontvangen van het bovennatuurlijke.

Erik

Zoeken met een zaklamp

Stap een willekeurige kerk binnen, en zoek een christen die denkt dat hij na zijn dood naar de derde hemel gaat. Je zult een zaklamp nodig hebben, want in kerkelijk Nederland anno 2012 wordt geloofd in de hemel, en soms ook in de hel.

In het Nieuwe Testament is sprake van meerdere hemelen, want deze tekst  gaat over de derde hemel. Paulus meldt er niet bij wat de eerste en de tweede hemel zijn. Christenen die moeilijkheden in de Bijbel graag oplossen door teksten van andere schrijvers er met de haren bij te slepen, denken dat eerste hemel en de tweede hemel te vinden zijn in Petrus. De eerste hemel die daar genoemd wordt is een hemel in deze tijd, de tweede hemel die van na de Apocalyps.

Wazige tekst

Het zou betekenen dat Paulus iemand kent die in een post-apocalyptische hemel is geweest. Dat maakt deze nogal wazige tekst nóg moeilijker te begrijpen. De Britse theoloog James D.G. Dunn denkt dat Paulus’ niet genoemde eerste en tweede hemel lagere hemelen zijn, waar bovennatuurlijke wezens zitten die van lagere orde zijn dan God*. Dat maakt het al wat makkelijker. De kwalificatie ‘derde hemel’ geeft dan aan dat deze persoon volgens Paulus heel dicht bij God geweest is, want God zelf huist in de derde hemel.

De verbazing voor de 21e eeuwse lezer van de tekst blijft. Paulus hield er een – in moderne ogen – nogal wonderlijk geloof in een bovennatuurlijke wereld op na. In zijn eigen tijd zullen minder mensen verbaasd opgekeken hebben bij het horen van zo’n groot geloof in allerlei werelden buiten de onze. Misschien is het oneerlijk om Paulus langs de moderne lat te leggen. Als we dat wel doen, blijft maar één  conclusie over: De man die Paulus noemt voelde zich zo dicht bij God dat hij hallucinaties had van het paradijs in de derde hemel.

* J.D.G Dunn, The Theology of Paul the Apostle, Grand Rapids, 2004, p108.

Reacties

  1. Hannah zegt

    Paulus is ook bekeerd door een gebeurtenis die we, in de huidige termen, een hallucinatie of een paranormale ervaring zouden noemen. Ook sprak hij in tongen, wat niet tot “gewone” spraak hoort. Desondanks zou ik hem niet zweverig willen noemen, m.n. omdat hij het spreken in tongen duidelijk alleen wil doen, als het uit te leggen aan de gemeente. Hij gebruikt zijn verstand om deze ervaringen zinnig te gebruiken. Sommige mensen hebben nu eenmaal hallucinaties of ingevingen. Of dat psychisch gezond of ongezond is, hangt ervan af of je kritisch kunt kijken naar de ervaring en of je er zelf de verantwoordelijkheid voor neemt. Dat doet Paulus m.i.. Ook zijn zijn geschriften samenhangend, niet warrig. Ik denk, dat zijn ervaringen origineel zijn en natuurlijk ziet hij die dingen die in zijn wereldbeeld passen.

  2. Menno van Barneveld zegt

    Als iemand sterft dan leeft zijn ziel verder, want die heeft het eeuwige leven. Een volgeling van Jezus Christus vrij van zonden gaat in zijn rust, dat is in zijn begraven lichaam hier op aarde. Dit wordt de eerste hemel genoemd. Om later met de wederkomst van Christus te worden opgewekt en opgenomen in de wolken van de hemel.
    Een ziel van iemand die voor zijn zonden moet boeten, bijvoorbeeld een goddeloze, gaat naar onze tweeling planeet in het hemels universum naar God, en die zal in het rijk van Satan moeten boeten. Dat wordt de tweede hemel genoemd.
    Een ziel van een Jood gaat ook naar die hemelse planeet, maar naar het rijk van Jezus Christus, lees maar het verhaal van de rijke en de arme Lazarus. Dat wordt de derde hemel genoemd.
    Menno.

  3. Theo Mastema zegt

    Erik,
    Jouw bijdrage begon met de zinnen: “Stap een willekeurige kerk binnen, en zoek een christen die denkt dat hij na zijn dood naar de derde hemel gaat. Je zult een zaklamp nodig hebben, want in kerkelijk Nederland anno 2012 wordt geloofd in de hemel, en soms ook in de hel.”

    Later schrijf je: “De verbazing voor de 21e eeuwse lezer van de tekst blijft. Paulus hield er een – in moderne ogen – nogal wonderlijk geloof in een bovennatuurlijke wereld op na.”

    Kun jij dan uitleggen waarom het geloof in die ene hemel (en hel) niet minstens zo wonderlijk is?

  4. John zegt

    @Jaap:

    Het enige doel dat voor ons duidelijk wordt is het bewijs dat Paulus een belangrijk man was.

    Dit vindt ik wel een erg bekrompen denkwijze, dat haal ik er totaal niet uit. Paulus was helemaal niet belangrijker dan jij of ik, of wie dan ook. Door God’s genade heeft hij ons een blik op de toekomst en de hemel mogen geven.

    @Erik:

    in kerkelijk Nederland anno 2012 wordt geloofd in de hemel, en soms ook in de hel

    Dat is dan een zeer beperkte weergave van ‘kerkelijk’ Nederland anno 2012. Ik ken veel mensen die geloven dat er meerdere hemelen zijn, namelijk zeven, en dat die ook in de Bijbel beschreven staan.

    Dan is de eerste hemel niet zo’n zweverige, wazige plek die Dunn beschrijft, maar gewoon de lucht boven onze hoofden. Heb er ooit een Bijbelstudie over gehad, zal ik nog eens opzoeken.

    Maar je doet ‘kerkelijk Nederland’ echt tekort met deze bekrompen denkwijze.

    Jammer, maar wat mij betreft scoort geen van beide heren een punt in deze ronde.

    @Hannah

    in de huidige termen, een hallucinatie of een paranormale ervaring zouden noemen

    Dan ben ik benieuwd in wat voor kringen je je begeeft, want dat slaat nergens op. Een hallucinatie en/of paranormale ervaring is een niet-werkelijke gebeurtenis, maar de gebeurtenis was volledig tastbaar en ook voor mensen om Paulus heen te merken. Zie Handelingen 9:7.
    Ook ben je na een hallucinatie niet blind.

    Je maakt niet duidelijk wat je bedoelt met het feit dat Paulus in “tongen sprak”, maar het lijkt er op dat je dat wat ‘vreemd’ vind. Het gebeurd echter nog steeds, al geloof ik dat men er met name in de charismatische kringen vaak niet op een helemaal goede manier mee omgaat.
    Maar het heeft niets met zweverigheid te maken, maar kan een gewoon normaal onderdeel van je leven als christen zijn.

    Dat doet Paulus m.i.. Ook zijn zijn geschriften samenhangend, niet warrig
    Dat lijkt me, in relatie tot mijn bovenstaande, logisch: Paulus had geen hallucinaties, noch paranormale ervaringen zoals we die tegenwoordig als zodanig benoemen, en die te vaak uit demonische oorsprong voort komen.

    @Menno:
    Grappige theorie :) Vindt hem eigenlijk wel creatief. Dus het leven wat wetenschappers nu op Mars menen te vinden, zijn misschien wel stukjes van overledenen?
    En feitelijk plaats je de hel dus in de hemel? Daar lijkt me niet echt een Bijbelse basis voor te vinden, maar creatief blijft het wel :D

  5. Hannah zegt

    Ik kom nogeens op deze tekst terug, omdat ik denk, dat er niet veel ruimte binnen de kerken is voor religieuze getinte hallucinaties. Heb je weleens iemand horen zeggen dat hij/zij Jezus gezien heeft of een engel? Toch kunnen dit heel troostende of bemoedigende ervaringen zijn. Maar natuurlijk moet je wel kritisch blijven in die zin, dat je niet op de loop gaat met de ervaring of de ervaring met jou.

  6. Stryber zegt

    Ik had “terloopse” ontmoetingen met een engel-begeleider, en enkele grote visioenen, mijn opvoeders in mijn jeugd noemden mij een “ratelaar”; van de patoors, op latere leeftijd, moets ik niet zo “leuren”; en inderdaad, de huidige generatie vraagt of ik soms mijn “pilletjes” vergeten ben in te nemen; toch blijf ik mijn “boodschap” van De-Laatste-Week (13-08//21-08-2017) uitdragen. Stryber.

  7. Stryber zegt

    Dus het maakt al 3000; 2000; 1000 jaar en tot heden niet uit; niet voor de Wetenschapper, noch voor de GeenStijler; en voor vrijwel alles daar tussenin: “Daar heb je weer zo’n gestoorde……”

  8. Theo Mastema zegt

    Stryber,
    Er is inderdaad veel onbegrip over dergelijke ervaringen.

    Momenteel is er binnen de psychiatrie bijna een reflex om mensen met deze ervaringen anti-psychotica te geven. Vaak is dat ook nuttig en blijken mensen met de medicatie beter te functioneren dan zonder.

    Aan de andere kant zijn er ook mensen die zonder medicatie een plaats weten te geven aan hun hallucinaire ervaringen.
    Een deel ervan meent er bovennatuurlijke boodschappen in te zien, maar er zijn ook mensen die begrijpen dat deze ervaringen gevormd worden in het eigen brein.
    Dan kan het wel degelijk een last zijn, maar het werkelijkheidsbesef blijft zuiver.

  9. Michel zegt

    Religieuze of bovennatuurlijke ervaringen worden inderdaad gevormd in het brein of vinden plaats in het brein. Het zou vreemd zijn om dat te ontkennen. We hebben bijvoorbeeld nu eenmaal zoiets als een ‘godcentrum’.
    In elk geval vind ik wel dat je uitermate voorzichtig moet zijn met dit soort ervaringen.
    Ons brein heeft ook zo zijn bokkensprongen en nog altijd geldt bijvoorbeeld dat ‘de wens de vader is van de gedachte’. Of dat we onze eigen ideeën of gevoelens gaan projecteren op God (dat is afgoderij), zoals Feuerbach (overigens wel terecht) beweerde.
    Voorzichtigheid is geboden. De kennis van het brein is te groot om alles maar zomaar als ‘bovennatuurlijk’ te bestempelen, integendeel.
    In dat opzicht heeft Dick Swaab natuurlijk wel gelijk. Laten we niet vergeten dat deze man een vooraanstaand neurowetenschapper is. Maar André Aleman is dat ook en hij is overtuigd christen. Het is zaak om weten en geloven te scheiden. Aleman kan dat en doet dat, maar Swaab doet dat niet. Eerst is er de waarneembare of meetbare werkelijkheid. Welke metafysische kijk je op die werkelijkheid hebt, verschilt per persoon en wordt genetisch beïnvloed.

  10. Stryber zegt

    Als een engel-begeleider in 14 jaar tijd zo’n 10 maal terloops opduikt; en al die tijd noch van kleding noch van uiterlijk ook maar één vezel verandert; en ook door derden opgemerkt wordt, dan speelt dat zich buiten het brein af. Ook mijn visioenen bewijzen zichzelf door tijd plaats en omstandigheden, waardoor ze zich als entiteit bewijzen, niet brein-afhankelijk.
    Treffend is wel dat de engel het Boek Tobith a.h.w. volgt; en 2 visioenen hun weerklank vinden in het Boek der Wijsheid; beide boeken ontbreken in de Refo-Bijbels.
    De Oecumenische boodschap die daaruit volgt is: De RK-beleving is suprieur aan de Refo-beleving; onderwerpt U s.v.p. op 13-08-2017 in Fatima aan Het Vaticaan….; waarna we gezamenlijk de Kerstening van Zuid-Oost-Azië aanvangen…… Stryber.

  11. Erwin zegt

    Hey Stryber!

    Ik geloof zeker dat engelen bestaan en dat zij zich laten zien aan mensen. Ik ken zelf een aantal mensen die dat doen, het staat in de bijbel (belangrijkste) en heb genoeg getuigenissen gehoord. Het zijn dienende wezens staat er ook dacht ik!

    Maar wat jij zegt over die boeken als Wijsheid en Tobith. Ik zal daar erg mee oppassen. Er staan zeker leuke dingen in maar het is absoluut niet het geinspireerde woord van God. Ik wil alleen meer waarheid. En ik denk niet dat de apocryfe boeken die volledig bevatten.Een hoop rotzooi is aanwezig, bekijk deze site eens en vraag maar aan God wat hij ervan denkt:
    http://www.jesus-is-lord.com/apocryph.htm

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>