Vandaag hebben we Wim de Bruin te gast. Laten we van deze vrijdag maar meteen een Follow Friday maken: Wim is een actief twitteraar en de moeite van het volgen meer dan waard. Hij is predikant van de Christelijk Gereformeerde Kerk in Purmerend en heeft – zoals iedere eigentijdse dominee – een weblog. Vandaag schrijft hij voor Staat Geschreven over de ‘ziedende pot’ uit Jeremia.
Jeremia 1:13-15 “De HEER richtte zich opnieuw tot mij: ‘Wat zie je?’ Ik zei: ‘Ik zie een gloeiend hete kookpot die vanuit het noorden overhelt.’ De HEER zei: ‘Vanuit het noorden zal onheil over alle inwoners van dit land worden uitgestort. Ik roep de volken van alle koninkrijken uit het noorden op – spreekt de HEER. Ze zullen dit land binnenvallen en hun tronen voor de poorten van Jeruzalem zetten, rondom de muren en om alle andere steden van Juda.”
24Onheil uit het noorden
Een vriendin zei eens tegen mij: “Als ik Jeremia lees, dan blader ik snel door naar hoofdstuk 30, want pas daar heb je wat aan het boek.” Voor mij is zo’n uitspraak typerend voor de moderne bijbellezer, die bij het lezen van de bijbel de krenten uit de pap wil halen, maar geen pijn wil voelen. In Jeremia 1 wordt echter de essentie van het profetenwerk van Jeremia naar voren gehaald: Een pot, vol gloeiend hete vloeistof, die vanuit het noorden komt en overhelt, zodat de kokende vloeistof over Juda en Jeruzalem heen zal lopen. Er valt niet aan te ontkomen.
Een beeld voor het onheil dat vanuit het noorden komt. Via de noordelijke oorlogsroute zullen volkeren zich verzamelen en Juda overlopen als een pot kokende vloeistof. Alles verterend. En Jeremia’s hoofdtaak? Die boodschap brengen. Steeds weer. Wie denkt dat het altijd leuk is om profeet te zijn, vergist zich. Gods boodschap is pijnlijk. Zo pijnlijk als een kokend hete pot. Een boodschap die kwetst, kapot maakt, mensen breekt, koninkrijken doet verdwijnen. Het is niet leuk om die boodschap te brengen, en al helemaal niet om die boodschap te horen. Daarom bladeren veel gelovigen liever snel door, naar delen van het boek die perspectief en hoop bieden.
Gods oordeel
Niet doen! Spel de woorden van het hele boek Jeremia. Voel de pijn en woede van een God die honderden jaren zijn handen uit heeft gestrekt naar een ongehoorzaam volk, waar Hij ontzettend veel van hield. Ervaar hoe God pas na eeuwen doormodderen het oordeel als onontkoombaar schetst. Zie dat het oordeel van God een ultieme poging is waarmee Hij probeert zijn volk tot inkeer te bewegen. Laat het tot je doordringen.
En pas ook dit soort Bijbelgedeelten op jezelf toe. God is liefde, Hij is buitengewoon geduldig, wil een lange weg met je gaan. Maar als je kiest voor ongehoorzaamheid, ontkent dat je schuldig bent, dan komt het moment dat Gods oordeel onontkoombaar wordt. Het definitieve van het oordeel komt in het Nieuwe Testament zelfs nog sterker uit dan in het Oude Testament. De tweede dood in Openbaring 20 klinkt in ieder geval definitief. Of zou er ook nog een Openbaring 30 komen, met herstel voor iedereen die in de poel van vuur is gekomen? Love Wins? Ik help het hopen.
16Fabeltje
John Lock ziet zijn tegenstander Ben staan. Ben praat tegen een stoel. Daar zou ene Jakob in zitten. De oppermeester, waar Ben verantwoording aan verschuldigd is. John ziet echter niemand en doet zijn zaklamp aan. Dat had Ben bij de deur verboden. Het huis begint te schudden en Ben wordt door de kamer geslingerd. John rent naar buiten. Ben is een bedrieger, Jakob bestaat helemaal niet. Toch gebeurde er wat. Toch?
Heel in het kort beschrijf ik hier wat er in een aflevering van de televisieserie Lost gebeurde. Het is een aflevering uit seizoen drie, en toevallig de laatste die ik heb gezien. Wims bijdrage had ik al gelezen. Ik moest even aan hem - of beter gezegd - zijn verhaal denken. Wim zegt namelijk wel van alles over ongehoorzaamheid en een oordeel, maar op die stoel zie ik niemand zitten.
Evangelie
Ok, dat er helemaal aan het einde een oordeel komt, dat geloof ik wel. Een oordeel van God op deez aarde? Neh. God laat het immers regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Onheil treft ons allemaal. De afgelopen jaren ben ik een redelijke 'pain in the ass' geweest bij Hem, heb ik een oordeel ervaren? Nee, ik mag in mijn eigen sop gaarkoken, daar hoeft Hij niets voor te doen.
Kortom: het onheil dat ons overkomt, dat kan iedereen overkomen. Soms veroorzaken we onheil zelf en dat is daarmee ons oordeel. Een God die alles in de hand wil houden en profeten op pad stuurt om slecht nieuws te verkondigen, dat is de God van het Oude Testament. Zo werkt dat tegenwoordig niet meer. Ik moet het doen met mijn leven en daar het beste van maken. God kijkt toe, maar stuurt niet bij. Dat is mijn ervaring.
2 jaar geleden zou ik nog hebben gezegd: die kokende pot hangt nu niet boven Juda maar boven de wereld en af en toe gutst er al wat uit: tsunami, honger, oorlogen en aardbevingen. Nu durf ik dat niet meer te zeggen. (aardige buurman: als je je niet bekeert, wacht de hel op je). Maar een God die alleen maar toekijkt en niet bijstuurt….. Ik weiger God zich zo te laten verstoppen achter een gordijn van deïsme.
Twee boeiende interpretaties – is mijn indruk – die op hun manier recht proberen te doen.
Wim probeert recht te doen aan de bijbel en hanteert daarbij een traditioneel vertrouwelijk netwerk aan overtuigingen waarin ook Gods rechtvaardigheid een plek krijgt in dogmatische coherentie. Dat lijkt me een prima lezing. Ik zou het misschien nog iets meer vanuit de liefde hebben besproken, maar dat is mijn gevoeligheid en een kniesoor die daar op let… Het verstand kan tevreden zijn.
Jaap probeert op zijn manier ook recht te doen, maar ik zie hem meer worstelen met zijn ervaring en de ruimte die interpretatie hem biedt. Een scheiding aanbrengen tussen het Oude en Nieuwe Testament lijkt dan voor de hand liggend om het verschil met zijn ervaring te verklaren. Hoewel de God van het OT zal geen andere zijn dan die van het NT, maar de context en de geadresseerden zijn wel anders. Moeten wij inderdaad die boodschap van de profeten ons wel zo aan trekken? Wij kennen God nu toch door Christus. Door Hem heeft God toch tot ons gesproken? In Hem heeft er toch een oordeel plaatsgevonden? Moeten wij ons dan niet op de genade richten in plaats van op het oordeel? Hou dan maar wat ruimte en afstand als het gaat om deze heftige dingen die ons verstand te boven gaan. Dadelijk doen we er meer kwaad mee dan goed. En ook dat is een begrijpelijke omgang met de teksten over Gods oordeel. Heel pastoraal in veel gevallen.
En dan
moet ik nu kiezen tussen beide. Alsof er een soort Voice-of-Holland strijd gaande is tussen Jaap en Wim. Ik zie ze beide heren keurig in het pak, kijkend in de camera, belgebaren maken of een sms-bewegingen terwijl ze met een verleidelijke glimlach de kijkers proberen te overtuigen.
Volgens mij gaat rechtdoen aan de schrift veelal gepaard met wat je kunt verantwoorden vanuit je Godservaring. Wim heeft voldoende vertrouwen ontwikkeld in een traditionele context en geen last van slechte ervaringen met geweld/afwijzing die hem in de weg zitten om met zekere afstand om te gaan met Gods oordeel. En Jaap kan het oordeel niet goed thuisbrengen omdat hij zich niet boven zijn medemens kan plaatsen. Is Wim dan zo’n bikkel met helder rationeel overzicht en heeft Jaap geen besef van wat genade precies inhoud? Zit ik wel in een positie om dit te kunnen beoordelen? Is dit wat God van mij op dit moment vraagt? WWJD?
Nee, ik ga niet stemmen. Beide hebben ze recht van spreken en beide kan ik ze volgen. Ze vertellen hun aandeel en ik hoop ook dat ze beiden in hun omgang met God en hun naaste de juiste keuzes maken om hen lief te hebben.
Maar goed, ik ben dan ook van zwak geloven ;)
Daarom hoop ik dat ik jullie met mijn interpretatie – die maar mijn interpretatie is – jullie ook optimaal recht heb gedaan. Jullie hebben het laatste woord als het om jezelf gaat. Toch?
Kan ik ook op beide stemmen?
Dat kan, je kunt op beide stemmen, want uit eindelijk heeft God toch het laatste woord & is Hij ook de enige die mag oordelen.
Wat het oude & het nieuwe Testament of wel te zeggen het oude- & het nieuwe verbond,
beide doen niet af van elkaar.
Teksten uit het oud staan in het nieuwe of anders om.
Het oude & nieuwe, zijn aan elkaar verbonden.
Jezus heeft de wet vervult, doordat hij voor ons tot zonde is geworden, Hij droeg onze zonden.
Maar dat houd niet in dat alle profetieën zijn uitgekomen, maar wat we wel weten is dat God rechtvaardig is, want door Jezus offer zijn wij gerechtvaardigd in Hem.
Wij zijn zelf daardoor gerechtigheid Gods geworden, Hij houd van ons, en Hij is Goedetieren., zoek het maar op wat dat betekend.
Hij heeft veel geduld met ons.
God is genadig, en schenkt het ons terwijl we het niet verdienen.
Maar God is ook Heilig & waarheid, Jezus zegt: Ik ben de weg, de waarheid en het leven.
En Hij kiest voor het leven, Hij wil het beste voor ons, en Hij weet alleen wat het beste is,
Kunnen we in ieder geval daarop vertrouwen?
Ik heb gestemd voor Wim. God die er niet toedoet, die werkeloos toeziet? Ik moet dan denken aan de Nederlandse Geloofsbelijdenis die zegt: ‘Wij geloven dat deze goede God, nadat Hij alle dingen geschapen had, ze niet aan zichzelf heeft overgelaten, of aan het toeval of het lot heeft prijsgegeven, maar ze overeenkomstig zijn heilige wil zo leidt en regeert, dat in deze wereld niets gebeurt zonder zijn beschikking.’ Om aan het einde de stelling van Jaap te werpen door te zeggen: ‘Daarom verwerpen wij de verfoeilijke dwaling van de epicureeërs, die zeggen, dat God Zich nergens mee bemoeit en alles aan het toeval overlaat.’
Niks toeval, dus, weg evolutietheorie.
Jij laat je kleur zien, je gelooft niet in God, maar wil wel mee praten, of zit het toch dieper dan je je voordoet.
Maar gelukkig heeft God jou ook een vrije wil gegeven, hopelijk ben je koud, zodat je nog heet kunt worden.
Beste Wendy het helpt me bij het lezen van je reacties als je ze adresseert of duidelijk bent in je verwijzing. Dan kan iemand zich aangesproken voelen. Je zegt soms mooie dingen, maar de aansluiting is mij niet duidelijk en dat lijkt me toch jammer.