Vorige week wonnen wij de gouden Webfish in de categorie ‘overig christelijk’. In de andere categorie, plaatselijke kerken, won de site Noorderlicht van dominee Janneke Nijboer. Dat was voor ons reden om Janneke uit te nodigen als gasttheoloog. Ze deelt vandaag een prikkelende visie op het verhaal van Simson en Delila in Rechters 16.
Rechters 16:6-8 “Dus vroeg Delila aan Simson: ‘Vertel me eens: waarin schuilt toch je geweldige kracht? Hoe kan iemand je zo boeien dat je weerloos wordt?’ Simson antwoordde: ‘Als ik geboeid word met zeven verse, soepele pezen, dan ben ik even zwak als ieder ander.’ De Filistijnse vorsten stuurden Delila zeven verse, soepele pezen. Daarmee bond ze hem vast.”
15Bondage
De erotiek spat van de woorden af en de beelden die worden geschetst tussen een man en een vrouw. Ze zijn gevaarlijk voor elkaar, draaien verleidelijk om elkaar heen. Wie is de prooi, wie is de aanvaller? De woorden van Delila, koningin van de nacht, vloeien als zoete honing en maken het hart van Simson week.
Natuurlijk weet hij dat ze niet te vertrouwen is. Dat maakt haar aantrekkelijk. Maar zijn hart heeft ze nog niet. De Nazarener, Simson, de God-gewijde, eerstgeboren zoon, uit een moeder die onvruchtbaar was, verschiet zijn kruit nog niet. Hij houdt grip op het spel wat ze spelen. Delila bindt hem met verse, soepele pezen. Een bondage scene, broeierig heet.
Bonding
Is dit de weg om een mens te binden? Is dit een inspiratie voor een missionaire gemeente? Deze vragen komen bij mij op door de kritiek van semi-dominee Jan Bart Alblas op de kerk als seksloos instituut met uitgeblust libido.
In de kerk wordt het tijd voor stoere mannenpraat, vindt hij. Als vrouw is mijn poging daartoe misschien bij voorbaat al mislukt. Toch wil ik proberen hem en anderen, die lijden onder het feminiserend regime van de kerk, te boeien.
Passie
Natuurlijk heeft hij met zijn kritiek een punt. Het boeien van een macho mannenhart vraagt op zijn minst om een kerk met de verleidelijkheid van Delila. Zij is niet het toonbeeld van de maagdelijke bruid. De sluwe inzet van haar seksualiteit, opdringerig maar onontkoombaar, doet Simson uiteindelijk zwichten. Hij gaat voor de bijl en onthult zijn geheim.
Zijn hart is bezet met passie voor God, de Eeuwige, de betrouwbare. Met de onthulling van het geheim van zijn kracht eindigt de intermenselijke erotiek. Krachteloos geworden, bidt en smeekt Simson tot God. Het is de Eeuwige zelf, die Simsons hart nog één keer weet te boeien. Dat is nog eens gepassioneerde liefde.
11Superheld
Hoewel ik niet denk dat het verhaal van Simson iets te maken heeft met erotische bondage, ben ik blij verrast met de bijdrage van Janneke. De besprekingen van deze tekst gaan meestal over de onmogelijkheid van de verleiding van Delila. Behalve op de zondagsschool, daar lag de persoon Simson voor mij gewoon naast Superman, Spiderman en Batman.
Delila probeert achter het geheim van de onoverwinnelijke Simson te komen. Ze krijgt drie keer een fout antwoord. Dan zwicht de held en vertelt hij dat alleen door het afknippen van zijn nooit-geknipte haar de kracht in hem zal verdwijnen.
Sterk verhaal
Dit lijkt mij bijna onmogelijk waargebeurd. Hoewel sommigen eerder zullen twijfelen aan de sterke verhalen over Simsons superkrachten, zet ik mijn vraagtekens bij dit sociale spel. Stel je voor: Janneke, Erik, tien onbekenden, jij en ik trekken lootjes. Ik trek Janneke. Jij vraagt: "Wie heb je getrokken?" en ik zeg: "Erik". Vervolgens bel jij hem op om dit geheim te verklappen. Denk je dat ik daar dan nog een keer intrap, en je de waarheid ga vertellen?
Een ezel stoot zich niet tweemaal aan dezelfde steen. Simson deed dit wel. Dit maakt het verhaal voor mij erg sterk, of het zegt iets over de onnozelheid van de krachtpatser. Een soort Obelix. Misschien zegt het ook wel iets over de liefde van Simson voor Delila. De beste verklaring is denk ik die van Janneke: het is een verhaal met een moraal, een verhaal met lessen voor de mens, maar zeker ook voor de kerk.
Wat een verrassing! Goed verhaal. Wie kan de charmes van een mooie vrouw weerstaan?
I think today’s stellings needs a “none of the above” option (that would be my vote).
De “Jan Albas” waarover Janneke schrijft is in werkelijkheid “Jan Alblas”. Namen luisteren nauw!
@wim: dank, aangepast.
Ik denk dat Janneke Nijboer het dichtst bij de waarheid zit. Daarom heb ik ook voor Janneke gestemd. Janneke heeft gevoel voor het mysterie in de woorden van het boek Rechters. Het is het mysterie van alle eeuwen, de band die mannen en vrouwen, de band die alle mensen met elkaar verbindt. Jaap benadert liefde als een rekensom: 2 + 2 = 4. Het grappige van liefde is juist dat het een optelsom is die elke rationaliteit tart, waarbij 2 + 2 optelt tot 5, 8 of 10.
Zo ook in dit verhaal. Simsom is geen domme jongen die niet begrijpt wie Delila is. Delila is de koningin van de nacht, koningin van de duisternis. Simsom begrijpt dat maar al te goed. En ook hier klinkt het: ‘En toch!’ en begint de discussie. Op deze aarde bestaat er verbondenheid tussen mensen, gelovig of ongelovig. Heel mooi werd dat ‘En toch!’ zichtbaar in de EO-serie ‘Zij gelooft, zij niet’. Leven op aarde is leven is een tijd van voorlopigheid. Gelovig en ongelovig, alles loopt door elkaar heen. En het is ook volstrekt onbestemd wie nu eigenlijk gelovig en ongelovig is. Elke dag kan de gelovige ongelovig worden en de ongelovige gelovig. Op de dag dat Jezus terugkomt, zullen er twee vrouwen samen bezig zijn, ‘Zij gelooft, zij niet’. God is het die op die laatste dag der dagen scheiding maakt tussen mensen.
Terug naar Simsom en Delila: ‘Hij gelooft, zij niet.’ En toch is in beiden Gods geheim werkzaam. Daarom zijn
ze beide zo fascinerend, in al hun onbegrijpelijkheid en dubbelzinnigheid! Scheld haar maar als uit voor ‘toverheks’, ‘koningin van de nacht’, ‘vrouwe dwaasheid’, het doet haar niets. Zeg maar van Simson dat hij niet goed bij z’n hoofd is, dat hij niet achter z’n pik moet aanlopen, het doet hem niets. In onze wereld van het tijdelijke zijn ze beide volledig mens uit Gods kracht. Niemand wordt in onze wereld per ongeluk geboren, ieder mens is een mens met een missie, zowel Simson als Delila.
Ik vind eigenlijk de preek van John het mooiste. @ Jaap: Vreemd dat hij er drie keer in trapt? Wij middenklasseboys misschien niet, maar bij bovenburen van een paar jaar terug heb ik het wel twintig keer achter elkaar zien gebeuren:
1. Hij sloeg alles kort en klein, waarschijnlijk ook haar;
2. Zij ging weg (blijf v/m lijf weet ik veel);
3. Na een week of twee maakten ze het (aan de geluiden te horen) weer goed.
4. Helemaal verliefd, nieuwe kleertjes, innig gearmd over straat etc.
5. na een maand terug naar 1. T.V. van drie hoog op de stoep, politie erbij enzovoort. . .