8 Eens 
6 Oneens
De review van het nieuwe boek van de atheïstische dominee Klaas Hendrikse heeft veel reacties losgemaakt. De commentaren onder de review zijn overwegend negatief. Sommige lezers van deze site namen zelfs de moeite om ons via e-mail te laten weten dat de predikant zijn kerk, de PKN, uitgezet moet worden. Ondanks het mislukken van een eerdere poging om Hendrikse zijn ambt te ontnemen, zou zijn bewering dat Jezus bestond, maar Christus een mythe is, hem ongeloofwaardig maken als dominee. Wat vind jij? Moet de PKN opnieuw proberen van Hendrikse af te komen?
Erik Oneens
Jaap Oneens
Het is lastig om te kunnen kiezen tussen twee uitersten, maar aangezien Hendrikse zelf ook vrij radicaal in zijn standpunt is, neem ik die vrijheid zelf ook. Er zitten veel lastige punten aan dit verhaal.
Ten eerste is het standpunt van Hendrikse helemaal niet nieuw. Liberale theologen beweren dergelijke zaken al jaren. Maar misschien is het hot omdat het hier niet om een theoloog op de universiteit gaat, maar om een predikant.
Ten tweede is het lastig omdat de PKN een plurale kerk is, met subgroepjes van allerlei snit, van zeer orthodox tot zeer vrijzinnig. Kan er dan geen ruimte zijn voor een zeer vrijzinnige dominee?
Ik moet bekennen dat ik reageer als niet-PKN lid én ook nog eens als evangelisch christen. Sterker nog: ik heb het boek niet gelezen en moet dus afgaan op de conclusies die zijn getrokken in de diversie media. Ik ga ervanuit dat die juist zijn, de titel van het boek spreekt dan ook wel boekdelen.
Ik denk dat mijn 2e genoemde punt essentieel is voor deze discussie: hoe zie je de kerk. Zie je de kerk als iets pluraals, waar ruimte is voor iedereen? Of is het een kleine club van alleen ware gelovigen? Beide gevallen zijn moeilijk: het eerste omdat je nog maar moeilijk een grens kunt stellen – zie deze discussie, het tweede omdat je moeilijk kunt bepalen wie die ware gelovigen dan wel zijn.
Toch ben ik er voor om
de kerk wat enger te definieren dan de PKN nu is, hoewel ik ook wel de voordelen van deze officieuze volkskerk in kan zien. Er moet m.i. een grens gesteld worden, anders kun je alle kanten op. De aloude leringen over God en Christus – die teruggaan op de Bijbel – zijn toch wel zeer nauw verbonden met het christelijk(!) geloof. Als Christus maar een mens was, en God een product van onze wensen van onze gedachten, dan is het allemaal maar karig en kom je uiteindelijk op een soort humanisme. Dat staat nu juist haaks op het evangelie. De kracht van het evangelie zit ‘m nu juist in de historische claims, en niet het mythologische (wat sommige theologen ook mogen zeggen). Als de Jezus niet écht de Zoon van God was, wat voor nut heeft het dan allemaal gehad? Een goed voorbeeld? En als God niet écht bestaat, niet écht de wereld geschapen heeft (los van de vraag of je dit binnen een evolutionistisch kader wilt plaatsen), niet écht Zijn best doet om met ons mensen iets te doen, waar is de betekenis van het alles?
Dat mag je van mij best allemaal geloven. Maar je raakt wel verwijderd van christelijke traditie. Dan kun je misschien nog wel vasthouden aan typisch christelijke termen, maar als je daar een compleet andere betekenis aangeeft, is het dan nog wel echt christelijk?
Vandaar toch mijn schoorvoetende keuze voor eens. De grens is overschreven, en ik denk dat de PKN goed moet nadenken over waar deze ligt. Ik kan die niet voor hen bepalen, maar denk dat ik voldoende weet heb van de chr. traditie om hier die grens te trekken.
Atheïsme en Christendom is niet te verenigen, dus een atheïstische dominee is een wandelende tegenstelling.
Stel je voor dat je kind naar school gaat en een wiskundeleraar krijgt die beweert dat 1+1 helemaal geen 2 is. De wereld zou te klein zijn, maar binnen de kerk zouden we dit wel moeten accepteren?
Ooit de woorden van Paulus gelezen in Filippenzen 1:15-18? Paulus zegt:
15 Sommigen prediken weliswaar Christus uit afgunst en ruzie, maar anderen ook uit welwillendheid. 16 De eersten verkondigen Christus wel uit eigenbelang, niet zuiver, met de bedoeling aan mijn gevangenschap verdrukking toe te voegen, 17 maar de laatsten uit liefde, omdat zij weten dat ik tot verdediging van het Evangelie aangesteld ben.
18 Maar wat dan nog? Toch wordt Christus op allerlei wijze verkondigd, of het nu als een voorwendsel is of in waarheid; en daarover verblijd ik mij, ja, zal ik mij ook verblijden.
Wat mij betreft behoort ds. Klaas Hendrikse ergens in de categorie van vers 18 thuis: en als de apostel zich verblijdt, dan zal ik dat ook doen. De weleerwaarde Klaas mag wat mij betreft dus blijven! En als tijdens zijn prediking ook nog eens de Heilige Geest op hem valt, wie weet wat voor wonderbaarlijke bekering hij zal meemaken!
Mooie reactie, Marc, en ik ben het grotendeels met je eens. Ik denk dat ik er gewoon te zeer aan gewend ben dat een goed deel van de kerken in ons land (kom zelf oorspronkelijk uit een katholiek nest) vrijzinnig is. Voor mezelf kan ik daar niks mee en zeg ik ja en amen op jouw overweging. Maar er zijn mensen die er wel iets mee kunnen en dat zelf nog wel in de christelijke hoek plaatsen. Wat mij betreft mag dat bestaan. Wat mensen in de praktijk geloven werkt nu eenmaal wat organiser dan strak gedefineerde kerkverbanden, zelfs als je die definitie zo ruim maakt als jij hem stelt.
Ik wou dat alle stellingen zo makkelijk waren! Natuurlijk moet Hendrikse ‘de kerk worden uitgezet’ . Dat de PKN een dwaalleraar laat voorgaan, diens positie zelfs verdedigd, geeft aan dat de kerk ‘lauw’ is geworden. Alsof het niet zo belangrijk is dat iemand het bestaan van God en de identiteit van Christus ontkent?
@Aristide Aristarchus
Meen je nu serieus wat je schrijft? In de verste verte valt Hendrikse niet in de ‘categorie’ van Fil. 1:18. Hendrikse loochent immers de identiteit en zelfs het bestaan van Christus, dus verklaar mij eens hoe hij in vredesnaam gerekend kan worden onder hen ‘die Christus verkondigen’? Hij verkondigd Christus juist niet! Hij heeft inmiddels al 2 boeken geschreven om dat duidelijk te maken, maar blijkbaar hoor jij tot de categorie ‘ziende blind’. Paulus waarschuwt juist tegen dit soort leraren, die vergiftigt zijn door de geest van de antichrist. Natuurlijk, er mogen theologische verschillen zijn in de kerk. Maar daar heeft dit alles niet mee te maken. Zoals John al schreef: theisme en atheisme zijn niet te vereenigen. Licht en duisternis gaan nu eenmaal niet samen.
Wat blijft is het Licht.
Ik moet kiezen blijkt. Dan maar oneens. Hier moet de PKN uit zien te komen. Daar bemoei ik me niet mee. Maar in de CGK zou hij gelukkig al geschorst zijn.
Waarom gaat een vegetariër in een slagerij werken, zonder vlees te verwerken? Waarom houdt hij wel zijn hand op voor zijn salaris? Waarom twijfelt hij niet aan zichzelf?
Gelukkig hoef ik helemaal niet te oordelen over de baan van deze meneer. Ik heb zijn boeken niet gelezen en ga dat ook niet doen.
“Ze bleven zo heidens als ze waren, maar noemden zich voortaan christen, of óók christen. Hun geloofspraktijk bleef min of meer gelijk, maar de naam van de godheid veranderde van Attis of Mithras in Jezus. Of ze namen Jezus er gewoon bij. (p91)”
Als ik lees over de vervolging van de vroege kerk, dan zouden deze mensen Jezus toch direct overboord kiepen, als Hij toch maar als godje erbij genomen was? Meer een last dan een lust, zou je denken als je met je complete gezin voor de leeuwen wordt geworpen. En toch is Jezus Christus, gekruisigd en opgestaan, de kern van een boodschap waar mensen letterlijk alles voor over hadden. Paulus zegt aan de mensen in Korinthe: Ik had besloten u geen andere kennis te brengen dan die over Jezus Christus – de gekruisigde.
Jezus Christus is dan toch waar alles om draait. Ik zal de laatste zijn om te roepen dat ik alles snap, maar als je er een vaag ietsisme van maakt, lijkt het me dat je dan naast de vorm ook een belangrijk deel van de inhoud hebt weggestreept.
@ Ruben Hadders
Haha, die is echt goed! Natuurlijk meen ik serieus wat ik schrijf, meer zelfs dan dat! En je hebt gelijk: als ik mijn bril met -8 niet op heb, dan ben ik inderdaad ‘ziende blind’ en zie ik slechts vlekken.
Waarom ben ik serieus? Zie jij en allen die tegen zijn wat er nu al een tijd aan de gang is, sinds deze boeken op de markt zijn: er wordt namelijk heel druk gesproken over … juist ja, Jezus Christus. En wat is het effect? … juist ja, nog meer spreken over Jezus Christus. En wat is het resultaat? … juist ja, nog meer en meer spreken over Jezus Christus. Niets slechts op deze site, maar zelfs op verjaardagsfeestjes en in wandelgangen van het werk! Uitgelezen kansen dus om … juist ja, Jezus Christus te verkondigen. Tenminste, als gelovige broeders en zusters zo alert zijn om door de Heilige Geest voorbereide kansen in liefde en wijsheid te benutten.
God is veel groter dan wij ons kunnen voorstellen: Hij gebruikte zelfs de ezel van Bileam om Zijn woorden te spreken. Als God het zelfs met een ezel ziet zitten, waarom wij dan niet met de weleerwaarde Klaas?
@Aristide Aristarchus
Daar kan ik het dan wel weer mee eens zijn :-)
Inderdaad wordt door dit soort boeken druk gesproken over Jezus Christus. En je hebt gelijk, dit zou een voordeel kunnen zijn. Met nadruk op ‘zou kunnen’. Want de vraag is natuurlijk: wat wordt er precies gezegd over Jezus Christus? Ik ben het helemaal met je eens dat dit soort boeken uitgelezen kansen zijn om Hem te verkondigen. Maar Hem verkondigen betekent natuurlijk meer dan alleen af en toe zijn Naam laten vallen. Het betekent dat je uitlegt Wie Hij is en Wat Hij heeft gedaan. Zijn Persoon en Zijn werk, daar gaat het om. Er wordt tegenwoordig veel gezegd en geschreven over Hem, maar veel daarvan heeft niets te maken met Wie Hij werkelijk is. Integendeel zelfs. Aan de ene kant bied dit, zoals je terecht schrijft, mooie kansen voor de Evangelieprediking, aan de andere kant moeten wij niet ons ogen sluiten voor het feit dat hierdoor veel mensen in verwarring worden gebracht. ‘De één zegt dit, de ander dát – wat moet ik geloven?’ We hoeven niet bang te zijn voor dwaalleraren, maar we moeten hun invloed ook niet onderschatten.
@ Ruben Hadders
Mooi dat we het eens zijn over de Heere Jezus Christus! Daar draait het toch allemaal om!
En dan kom ik toch weer terug op mijn eerste reactie en Paulus’ woorden in Filippenzen 1:15-18. “… Maar wat dan nog? Toch wordt Christus op allerlei wijzen verkondigd … ”
Want wat de verwarring betreft: God begon de schepping met chaos en er ontstond uitbundig leven, zo kan God ook elke chaos (verwarring) gebruiken tot glorie van Zijn Naam. De weleerwaarde Klaas en de zijnen zijn ‘peanuts’ vergeleken bij de ‘tohoewabohoe’ van Genesis 1!
Daarom geloof ik met hart en ziel dat wanneer de Naam van Jezus (hoe dan ook!) in de hoofden van de mensen is binnengekomen – zèlfs door een leer van dwaling – dat de Heilige Geest Gods bij machte is om de Waarheid in hun harten te openbaren (niet waarheid als een pakket aan leerstelligheden over Jezus Christus, maar Jezus Christus zelf in al Zijn majesteit en luister).
@Aristide Aristarchus
Ai, nu komen we op een ander gevoelig punt. In de ‘tohoewaboehoe’ van Genesis 1 heb ik mij namelijk uitgebreid verdiept, maar de idee dat de schepping zou zijn begonnen met chaos deel ik volstrekt niet. God is een God van orde en volheid en aangezien Hij de oorsprong is van alle dingen, zijn orde en volheid altijd begintoestanden. Niet chaos is eerst, maar orde (ook dit heeft weer te maken met ‘orde’, maar dat terzijde). Dit vinden we o.a. in Jes. 45:18. Hetzelfde geldt voor duisternis: niet de duisternis was eerst, maar het licht. Immers, God is een licht in Wie geen duisternis gevonden wordt. Hij is de Oorsprong – alles is uit Hem, door Hem en tot Hem – dus kan duisternis nooit eerst zijn geweest.
Duisternis is de afwezigheid van licht en chaos is de afwezigheid van orde. Maar besef goed dat hier ‘aanwezigheid’ aan vooraf gaat, namelijk de aanwezigheid van God.
Orde en chaos zijn begrippen die niet met elkaar te vereenigen zijn, hetzelfde geldt voor licht en duisternis. Helaas – en dat bedoel ik allerminst arrogant – lijkt dit iets te zijn wat veel christenen vergeten zijn. Maar het heeft alles te maken met de identiteit van God. Hij identificeert Zich met licht en orde en nadrukkelijk niet met duisternis en chaos.
Afijn, ik heb hier al vele artikelen over geschreven. Als je geinteresseerd bent kun je die vast wel terug vinden via Google :-)
@ Ruben Hadders
Hè, dat is nu jammer. Je moet iets beter lezen: in mijn reactie staat (1) God voorop, dan (2) schepping en dan noem ik (3) chaos. Verder: een beetje God identificeert zich met niets en niemand, hooguit met de Heere Jezus Christus, maar Hij heeft dan ook de Naam boven alle namen gekregen.
Het zou namelijk betekenen dat God zich ondergeschikt of gelijk zou maken aan datgene waarmee Hij zich identificeert. En dat zou betekenen dat God nooit eerste oorspong zou kunnen zijn, tenzij alles op z’n minst aan God gelijk is, dus ook chaos en duisternis.
Je kunt hooguit stellen, “dat licht en orde zich identificeren met God i.t.t. chaos en duisternis”. Dat neemt niet weg, dat God te vinden is in de duisternis: sterker nog, in de Heere Jezus Christus is God zelf in de chaos en duisternis geincarneerd èn Hij heeft het overwonnen. En wat te denken van Psalm 139 (Herziene Statenvertaling):
7 Waar kan ik Uw Geest ontgaan, waar Uw aangezicht ontvluchten? 8 Al steeg ik op naar de hemel, U bent daar; of legde ik mij neer in de hel, zie, U bent daar. 9 Nam ik vleugels van de dageraad, woonde ik aan het einde van de zee, 10 ook daar zou Uw hand mij leiden
en Uw rechterhand mij vasthouden. 11 Zei ik: Ja, duisternis zal mij opslokken! – dan is de nacht een licht om mij heen. 12 Zelfs de duisternis maakt het voor U niet duister, maar
de nacht licht op als de dag, de duisternis is als het licht.
Je ziet, Ruben Hadders, zo eenvoudig ligt het niet, of: juist wel! En wat de DVD van Toon Hermans betreft: hij was super!
@ alle beste broeders en zusters die “EENS” hebben gestemd: ik ben overtuigd!
Vandaag las ik in de Trouw een interview met de weleerwaarde Klaas. Hoe blij ik ook ben dat er – zij het via een grote omweg – over de Heere Jezus Christus wordt gesproken, ik ben er nu toch ook geheel en al van overtuigd dat de weleerwaarde beter heel iets anders kan gaan doen. En dan ook echt heel iets anders, en vooral niets meer in de kerk, welke dan ook. De weleerwaarde Klaas vond zelf ook “dat hij de PKN uitgezet had moeten worden”, zei hij in het interview, “maar de PKN had niet de ‘guts’ om het te doen”.
Bij deze dus een extra stem op EENS: en wel zo snel als mogelijk! Ik heb een groot geloof in het werk van de Heilige Geest Gods, maar na dit interview is mijn geloof voor een wonder voor Klaas Hendrikse geslonken tot minder dan een mosterdzaadje …
@Aristide Aristarchus
Heb het interview ook gelezen. Niets nieuws. Maar hij legt wel de vinger op de zere plek, hij weet pijnlijk duidelijk te maken waar de kerk de fout in gaat. Toch nog iets om hem dankbaar voor te zijn ;-)
1. Kor. 12,3: Daarom maak ik u bekend dat niemand die door de Geest van God spreekt, zegt: Jezus is een vervloekte. Ook kan niemand zeggen: Jezus is Heere, dan door de Heilige Geest.
2. Petrus,1: Maar er zijn ook valse profeten omder het volk geweest, zoals er ook onder u valse leraars zullen zijn, die heimelijk verderfelijke afwijkingen in de leer zullen invoeren. Daarmee verlochenen zij zelfs de Heere, Die hen gekocht heeft, en brengen zij een snel verderf over zichzelf.
1. joh.4,1-3: Geliefden, geloof niet elke geest, maar beproef de geesten of zij uit God zijn; want er zijn veel valse profeten in de wereld uitgegaan. Hieraan leert u de Geest van God kennen: elke Geest die belijdt dat Jezus Christus in het vlees gekomen is, is uit God; en elke Geest die niet belijdt dat Jezus Christus in het vlees gekomen is, is niet uit God; maar dat is de geest van de antichrist, waarvan u gehoord hebt dat hij komt, en die nu al in de wereld is.
1. Joh.5,10: Wie gelooft in de Zoon van God, heeft het getuigenis in zichzelf; wie God niet gelooft, heeft Hem tot leugenaar gemaakt, omdat hij niet gelooft heeft het getuigenis dat God van Zijn Zoon getuigd heeft.
2. Joh.1,10+11: Als iemand bij u komt en deze leer niet brengt, ontvang hem niet in u huis en begroet hem niet. Want wie
hem begroet, die heeft deel aan zijn slechte werken.
Deze man met zijn zelfgenoegzame uitstraling, zou prima passen in een nieuwsprogramma zoals RTL boulevard. Hij praat mensen die niet geloven, naar de mond en mensen die twijfelen ontneemt hij de laatste hoop. Ik vind dat hij recht heeft op zijn eigen mening en ervaring, maar die past niet in een kerk waar gelovigen bijeenkomen. Dan moet hij zo consequent zijn en uit de kerk stappen -maar dat is zijn boterham – en de kerk is nog zo naief om deze man een podium te bieden, het is de omgekeerde wereld! Ik vind het beschamend dat het zo ver kan komen terwijl de kerk juist mensen moet helpen met zingevingsvragen die draaien om de verzoening met God.
Is niet mijn zaak. Maar als ik deel zou uitmaken van het bestuur van de PKN had ik er zeker alles aan gedaan om hem te laten vertrekken.