Na maanden wachten trakteren wij vandaag (eindelijk) weer op een gasttheoloog. Tom Mikkers, landelijk secretaris van het Remonstrantse Broederschap, winnaar van de Spaanprijs en mede-organisator van de Nacht van de Theologie, schrijft vandaag over een ontmoeting tussen Jezus en een groep joodse schriftgeleerden. Zij proberen Hem klem te zetten door een vraag over het betalen van belasting te stellen:
Mattheus 22:18-22 “Maar Jezus had hun boze opzet door en zei: ‘Waarom stelt u me op de proef, huichelaars? Laat me de belastingmunt zien.’ Ze reikten hem een denarie aan. Hij vroeg hun: ‘Van wie is dit een afbeelding en van wie is het opschrift?’ Ze antwoordden: ‘Van de keizer.’ Daarop zei hij tegen hen: ‘Geef dan wat van de keizer is aan de keizer, en geef aan God wat God toebehoort.’ Ze waren zeer verbaasd toen ze dit hoorden. Ze lieten hem staan en gingen weg.”
12In de val
De vraag “waar sta je eigenlijk voor?” wordt in allerlei varianten aan Jezus gesteld door zijn tegenstanders. Zij willen Jezus immers betrappen op een incorrect standpunt. In de kleine conversatie hierboven neemt de vraag “waar sta je voor?” een hele praktische gedaante aan: “hé Jezus, moeten we belasting betalen of niet?”
Als Jezus zegt: “Je hoeft geen belasting te betalen” dan wordt hij voor de Romeinse overheid een oproerkraaier die mensen aanzet tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Als hij zegt: “Je moet wel belasting betalen” dan is hij voor de Farizeeën iemand die met de vijand heult en de keizer hoger acht dan God. Jezus laat zich niet vangen. Hij antwoordt: “Geef aan de keizer wat van de keizer is en geef aan God wat van God is”. Zijn ondervragers druipen weer af om zich op te maken voor een volgende poging om Jezus ten val te brengen.
Kerk en staat
Veel theologen hebben deze Bijbeltekst gebruikt voor een uitgebreide verhandeling over de relatie tussen kerk en staat. Maar het gaat Jezus hier mogelijk niet zozeer om de inhoud maar om de vorm van het gesprek. Je vraagt niet naar elkaars overtuiging met strikvragen of om de echo van je eigen gedachten te horen. Dat is nu zo en dat was toen zo.
Een gedachtenspelletje om dit te illustreren: Stel dat de vraag “waar sta je voor?” nu aan jou gesteld zou worden. Wat zou dan je antwoord zijn? Zou je misschien aangeven dat er zoveel keuzes zijn dat je het soms ook niet meer weet? Zou je vertellen over jouw leven dat uniek is en nog niet af? Zou je voorzichtig vertellen over God? Stel… in het midden van jouw allerpersoonlijkste verhaal word je onderbroken. De vraagsteller stelt ineens de scheiding van kerk en staat aan de orde om zijn gelijk te halen op punten die voor hem belangrijk zijn… Dan zou je toch ook het gesprek afronden en beleefd groeten. Dat is dus precies wat Jezus deed.
7Verborgen agenda
Jezus ziet de verborgen agenda van de farizeeën, die hun leerlingen naar Jezus sturen om hem met een strikvraag te pakken te krijgen. Zoals Tom Mikkers al aangeeft: een goed antwoord bestaat niet. Zijn ze benieuwd waar Jezus voor staat? Ik denk het niet. Ze willen die blasfemische persoon, die zegt de Zoon van God te zijn, op een legale manier oppakken om Zijn mond te snoeren.
Het probleem waar ze Jezus mee op willen zadelen, is de discussie tussen de herodianen en de farizeeën. De herodianen waren een joodse groepering, die trouw was aan de Romeinse keizer en aan Herodus zijn afgevaardigden. Zij vonden dat ook de joden belasting moesten betalen, terwijl de farizeeën vanuit de schrift overtuigd waren dat ze zichzelf slaaf van niemand mochten maken en dus ook niet van de keizer. Aan deze steen had het volk van God zich al eerder gestoten.
Schaakmat
Waarom zet Jezus beide partijen klem? Eigenlijk zegt Hij toch: betaal belasting, en kiest hiermee partij voor de herodianen? Wat er niet bij staat, is dat de Farizeeën, die beweerden dat ze niet onder een slavenjuk leefden omdat ze geen belasting wilden betalen, toch onder dit juk leefden. Ze gebruikten namelijk al het geld van de keizer.
Om uit dit verhaal argumenten te halen voor scheiding van kerk en staat, lijkt me inderdaad wat vergezocht. Wat wel verbazingwekkend is, is dat de leerlingen van de farizeeën en de herodianen afhaken. Ze kiezen er niet voor om Jezus te volgen, maar lopen weg. Ik heb wel eens het gevoel, dat christenen een discussie over geloofszaken heel graag willen winnen. De vraag is of dit de juiste insteek is. Jezus wint in dit Bijbelgedeelte, maar de hoorders lopen weg.
Deze passage is zeker geen bewijs dat Jezus voor kerk en staat was. Maar wij zijn er volgens mij maar wat blij mee.
Natuurlijk moeten wij belasting betalen, geef aan Cesar wat van Cecar is . Jezus was niet voor kerk en staat, hij ontmaskerde hun leugens. Hij kwam Gods woord verkondigen. Hij de liefde zelf! is door de staat op de meest gruwelijke wijze gegeseld, gemarteld bespot, de staat toen heeft een onschuldige veroordeeld tot de doodstraf, aan het hout genageld in de brandende zon. De lelijkheid stond aan de kant toe te kijken en te jouwen en te juichen, de kerken hebben hem verschopt, hij heeft geen bijval gekregen van de Joden. Die hem mede veroordeeld hebben tot de kruisdood. Zijn leer tot nu toe nog verloochenen. Jezus moest niets van politiek hebben. Vergeet nooit dat het woord van God boven elke wet staat. Hij ging dwars tegen de gevestigde orde in. Als je God boven alles lief heeft, uw naaste als uzelf, heb je heel de wet vervuld. Wie het leven om zijner wil verliest zal het behouden. Jezus werd verzocht in de woestijn, als hij een keer zal buigen voor de slang, zal hij koning zijn geworden over alle wereldse koninkrijken. Velen zijn geroepen weinig uitverkoren. Op een keer zullen alle ogen geopend worden. De kerk heeft zijn eigen wetjes gemaakt. Tot overmaat van ramp hebben zij de bijbel vervalst. De P. K. N . Onderscheid de geesten of zij uit God zijn. Elke kerk geeft zijn stem aan de politiek! as van het kwaad. Je moet j bij alles afvragen wat zal Jezus hebben gedaan? als hij hier
nu op aarde liep op welke partij zou hij hebben gestemd? welke denkt u? God gaf adam een vrouw. God schiep man en vrouw. Deze twee zullen een vlees zijn. Wat doen de P. K. N Kerken, huwelijken van twee mannen in zegenen. Het is de gruwel in Gods ogen. Wat doen de kerken, hun goed keuring geven aan de Christelijke politieke lijders, die hun massavernietigingswapen, bommen op mensen gooien. De wereld wordt door Satan de duivel met aanhangers geregeerd. Engel Lucifer regeert nog steeds deze wereld. Jezus Christus de zoon van God kwam ons bevrijden van de de Grote draak. Neem het kruis op en volg mij. Jullie leven op de wereld, maar zijn niet van de wereld. Wat doen de kerken buigen voor de satan. God zegt de hele wereld loopt het beest achterna. Gek want er zijn miljarden Christenen. Wat zal God er mee bedoelen? Theologen, huichelaars gij schrift geleerden. Het evangelie is de waarheid. Simpel. Meer hoef je niet te doen of te weten. Gij zult niet doodslaan. Hebt uw God boven alles lief, u naaste als u zelf, als u deze twee dingen doet, heeft u heel de wet vervult. Meer hoef je niet te doen. Dat is het. Mensen die jarenlang hun leven de bijbel bestuderen, naar de universiteit zijn geweest, hooggeleerd zijn de schrift gelezen onderzocht hebben. Predikanten, dominees, verstaan niet de woorden van Jezus. Al hun kennis staat hen in de weg. De Hoeren en randfiguren, ongeletterden kinderen, konden Jezus Christus verstaan. Geleerden tot nu toe zijn doof en blind. Tuurlijk betaal belasting, de rijken nog veel meer dan de armen.