Geef christelijk onderwijs aan een groep mensen, leg de nadruk op de Heilige Geest, druk ze een vlag in handen en vertel dat God nog steeds wonderen doet. Elke samenkomst zullen ze schreeuwend, dansend en met opgeheven handen de Heer aanbidden. Hoe noemen we zo’n club? Juist: een pinkstergemeente.
Zie je zo’n verzameling gelovigen op tv of in het echt, je weet het meteen: het is een kerk van de charismatische stempel. Of toch niet? Zouden deze taferelen ook andere kerken binnensluipen? Is de pinksterbeweging een magneet aan het worden die de mens 2.0 aantrekt?
Gelukkig Revangelisch
Wanneer bovenstaande ingrediënten je niet onbekend zijn, dan moet je het met mij eens zijn: christelijk Nederland wordt meer en meer charismatisch. Eerst de evangelische kerken, maar ook zeker de – van oorsprong meer behouden – baptistengemeentes. Ben je een trouwe bezoeker, dan zal het niet eens opvallen. Denk er eens over na: lagen die vlaggen daar een jaar geleden ook al klaar op de achterste rij?
Nu zat ik niet heel lang geleden in een traditionele kerk en daar werd ik met stomheid geslagen. Hoewel liedjes uit de bundel van Opwekking hier over het algemeen geschuwd worden, was het nu aan de ‘ouderwetse’ nummers om in de minderheid te zijn. Met het ontvangen van de zegen zie ik jongeren hun handen open gooien, nog net niet in de lucht. De mevrouw achter mij gaat met elk Opwekkingslied harder, uitbundiger en meer uit de maat zingen. Ik ga naar huis met één woord in mijn hoofd: gevoel.
Reformatie deel twee
De pinksterbeweging heeft een enorme aantrekkingskracht, zeker op jongeren. Dat pinkstergemeentes nadruk leggen op de Heilige Geest is prima. De focus komt echter steeds meer te liggen op ervaring, gevoel, “doe wat jij denkt dat goed is” en veel expressie door middel van dans, vlaggenzwaaien, schreeuwen en handen opheffen. Los van of dit goed of fout is – als we daar al van kunnen spreken – vrees ik dat christendom een specialisme gaat worden.
Als deze ontwikkeling doorzet, zijn we terug bij af. Het werk van Luther is dan voor niets geweest. Hij maakte het geloof toegankelijk voor ‘het gewone volk’. De Bijbel was niet meer alleen in het Latijn, maar werd in begrijpbare taal vertaald. Als de verpinkstering doorgaat, dan is de kerk enkel nog voor extraverte mensen, dansers, gevoelsmensen en kunstenaars. De introverte boer, de teruggetrokken jongere, de computernerd en de verstandige manager passen er dan niet meer tussen. Zo kan het nooit bedoeld zijn.
De balans
Gevoel en verstand zijn beide belangrijk, maar wanneer gevoel de boventoon gaat voeren – wat in de maatschappij misschien al wel het geval is – dan zal de verpinkstering doorzetten. Sommigen zullen dan terugvallen op traditionelere kerken (zoals helder is neergezet in het boek ‘Ooit Evangelisch‘.) Mijn vrees is dat de gemiddelde kerkganger mee zal gaan met de kudde. Hoe goed ook bedoeld.
Wanneer verstand (weer) boven gevoel gezet wordt, gaan we meer waarde hechten aan liturgie, traditie en nostalgie. Dan blijven we steken in het verleden en zullen we geen nieuwe mensen in de kerk zien verschijnen. Ondanks deze valkuil, lijkt de oproep om ook je verstand te gebruiken tegenwoordig een steeds grotere noodzaak te worden, zeker in de (evangelische) kerk…
Grappig artikel. De inleiding begint meteen al met een wel heel erg stereotype beeld van pinkstermensen, iets teveel van het goede als je het mij vraagt, maar ik begrijp dat dat een mooi contrast geeft in een artikel. Het is overduidelijk dat de auteur zelf niet uit de pinkster of evangeliehoek komt en ik vind het dan ook jammer dat er toch zeker een negatieve ondertoon klinkt betreffende pinkstergemeenten.
Mijn mondhoeken verschoven bij de laatste alinea tevreden omhoog, omdat het inderdaad gaat om een balans tussen gevoel en verstand. Daar ben ik het mee eens.
De schrijver linkt echter de term verpinkstering teveel met het idee dat de nadruk in dergelijke gemeenten dan teveel op gevoel en ervaring zouden komen te liggen.
Ik denk dat dat vaker niet het geval is dan wel. In veel pinkstergemeenten ligt die balans tussen gevoel, expressie en verstand goed. Mijn ervaring is daarnaast dat evangelische en zeker pinkstergemeenten heel principieel zijn. Het idee “doe wat jij denkt dat goed is” vind ik dan ook volkomen misplaatst.
Willen we overigens een kerk bouwen voor de toekomst dan zullen we aan de jongeren moeten denken. Wanneer dat betekent dat er enkele “evangelische invloeden” de kerk binnenkomen, heb ik daar vrede mee. Het ene hoeft het andere niet te verdrijven.
Het is goed om uit je eigen hokje van tradie of kerkstroming te komen. Ik bezoek zowel een pinstergemeente als een pkn gemeente. Ik was aanvankelijk die de teruggetrokken jongere, de computernerd waarvan de schrijver
beweert dat daar geen ruimte meer voor zal zijn als de “verpinkstering” doorgaat. Ik heb juist echter geleerd om over drempels heen te stappen van kerktradies, waardoor ik nu onbelemmerd en zonder beperkingen, een kerkdienst kan bijwonen waarin ik me soms erg expressief naar God uit en soms ook helemaal niet. Daarbij gaat het overigens helemaal niet om mijn gevoel maar om God, dat ik -en wij als gemeente- op Hem gericht zijn.. en tja.. dat geeft op zijn beurt soms wel eens gevoelens van vreugde waardoor ik niet me handen stil kan houden.
Wanneer er teveel op gevoel gefocust wordt of er teveel geprobeerd wordt een sfeertje te creëren ervaar ik dat daardoor de Heilige geest geen ruimte krijgt en het oog te weinig op God gericht kan zijn. Op een dergelijk moment ben ik me daar dan ook van bewust. Gelukkig heb ik daar zelf in de pinkstergemeente weinig ervaring mee.
Zowel uit de diensten van de pinkster als de pkn gemeente haal ik zoveel mogelijk het goede zonder me al te veel te irriteren aan wat er nou beter kan of niet in mijn straatje past. En ik moet zeggen, die houding bevalt prima omdat ik elke zondag het idee heb een lading geestelijk voedsel mee te kunnen nemen voor de komende week.
Zou het niet kunnen dat verschillende emoties en verschillende uitdrukkingsvormen gewoon naast elkaar kunnen bestaan?
Lees Ezra 3, daar denk ik toch dat er voor iedere uiting een eigen plek is in de eredienst, zonder dat dit meteen betekent dat het verstand opzij gezet is.
Waarom is het altijd ‘of’ , ‘of’ ?
In ootmoed achte de één de ander uitnemender dan zichzelf!
Heel reeël om de vraag te stellen of er wel een goed of een fout is.
Niet iedereen is hetzelfde.
Zou het ook kunnen dat Gods Geest sterker (meer zichtbaar) aanwezig is in deze tijd?
(late regen – lees:Joël)
Ik ben het met de schrijver eens dat er straks geen ruimte is voor bepaalde groepen mensen in de kerk.
Pioneer geeft aan dat hij geleerd heeft over de drempel heen te stappen. Ik vraag me af of dat noodzakelijk is?! God aanbidden hoeft niet op de manier die de meeste mensen hanteren in de kerk. Dus je hoeft helemaal geen drempel over te gaan om God te aanbidden. Dat mag ook voor het slapen gaan in het donker, het hoeft niet uiterlijk vertoond te worden. Er is geen voorwaarde voor aanbidding.
Ten tweede zie ik een gevaar. Juist jongeren (tieners) vertonen ‘meeloopgedrag’. Met als gevolg dat gevoel en emotie verzonnen worden om er bij te horen. Menigeen kent het verhaal van jongeren dat er in tongentaal gesproken werd en hij/zij kon niet achterblijven en heeft toen maar iets verzonnen…lijkt me niet de bedoeling.
Ik zou zeggen: “Wen er maar aan”. Deze ontwikkelingen in de kerken zijn niet meer te stoppen. Vroeger was de kerk aangewezen op een enkel kerkorgel en zong men alleen hele noten. Nu heeft menig kerk een eigen muziekgroep, en, inderdaad, is bijna overal Opwekking al algemeen geaccepteerd. Ook Alpha-cursussen worden door zowel traditionele kerken als in de charismatische kringen in brede kring gegeven. De vraag of vlaggen en dansen in de kerk goed of fout is, is denk ik niet relevant. Ik vind wel dat iedereen die niet wil dansen of vlaggen ook vrij moet zijn om dat niet te doen. En je aanname is denk ik juist dat als mensen zich niet meer thuis voelen in een bepaalde kerk ze op zoek gaan naar een andere kerk. Wat dat betreft is er ook helemaal niets nieuws onder de zon in Christelijk Nederland.
Beste Jaap,
Of je reactie van het eerste deel ‘gevoel’ klopt weet ik niet. Je beschrijft heel kort de zangdienst, en de zegening, maar ik mag toch hopen dat de dienst meer inhield dan dat …
Naast de genoemde groepen zijn er helaas nog heel veel groepen die buiten de boot vallen. Als rechtgeaarde rocker kan die opwekkingsmuziek mij wel even bekoren, maar om nou te zeggen dat ik er echt enthousiast over ben gaat een stap te ver. Maar moet je eens aankomen in de gemiddelde kerk met http://www.myspace.com/demonhunter of http://www.myspace.com/scandinavianmetalpraise. Dan staan ze je toch wat vreemd aan te kijken.
Misschien moeten we eens wat meer gaan accepteren dat God met ieder mens een eigen weg gaat. De traditionele liturgie was zo slaapverwekkend voor velen dat veel mensen afhaakten. Hele noten zijn alleen nog interessant in gerechten, maar God zegt in Zijn Woord dat Hij een profeet zal sturen die uw taal spreekt. Dat is dus voor iedereen met alle subculturen van tegenwoordig anders. Wat mij aanspreekt, spreekt jou waarschijnlijk niet aan.
Een nummer als Praise Adonai van de 2e link roept bij mij kippevel op, terwijl mijn vrouw hoopt dat het niet te lang duurt (al kan ze het op zich best waarderen) en zelf zal ze het niet opzetten.
Wel ben ik het helemaal met je eens dat we onszelf niet moeten verliezen in teveel gevoel. De Bijbel leert mij duidelijk dat we God groot moeten maken met heel ons hart, ziel
, kracht en verstand, en onze naaste als onszelf. Uit hart en ziel kunnen extroverte dingen voortkomen, maar met ons verstand moeten we het wel blijven toetsen aan de Bijbel!
De Bijbel zou de ultieme toetsing moeten zijn, en als ik mensen hoor zeggen dat ze hun ongelovige buurman of vriend niet mee zouden nemen naar bepaalde samenkomsten vanwege de ‘uitwassen’ die daar plaatsvinden, dan vraag ik me af of wij daar wel zouden moeten komen.
Eén van de schrijvers van Ooit Evangelisch ken ik als een vrijzinnige, verbitterde ex-evangelicaal die heel erg negatief over de evangelische beweging is en bovendien zelfs de waarheid van de Bijbel openlijk in twijfel trekt. Naar mijn beleving is hij veel te negatief, en dat steekt hij ook bepaald niet onder stoelen of banken. Meer dan voldoende reden om het boek vooral niet te lezen, vooral omdat veel van de door hem vermeende misstanden binnen de evangelische beweging door mij niet herkend worden, maar door hem als absolute waarheid worden gedeponeerd op diverse fora.
Waar ik binnen het Christelijke wereldje niet goed van wordt is de wereldgelijkvormigheid op het gebied van veroordeling. Als je in de wereld, of beter bepaalde kleingeestelijke kringen, een SUV rijdt wordt je veroordeelt. Rij je diezelfde auto als Christen, gebeurd je binnen het christelijke wereldje soms hetzelfde.
Ook binnen de evangelische en de pinksterbeweging zie je een liturgie ontstaan, je moet je gedragen zoals anderen denken dat je je moet gedragen om in hun zandbak mee te mogen spelen. Dat roept bij mij altijd de neiging op om dus juist iets te doen wat buiten het boekje valt, maar uiteraard wel binnen de Bijbel ;)
Laten we elkaar als broeders en zusters in Gods Naam accepteren zoals we zijn, zoals we ons kleden, zoals we eten, drinken, rijden, vakantie vieren, werken, zingen, lezen, geloven. Laten we ophouden elkaar te bekritiseren als te liturgisch, te gevoelig, te extravagant, te extrovert. Wat maakt mij het uit of je op hele, halve, kwart, of doorbakken noten zingt, God houdt van je als mens! God houdt van de rijke en de arme, van de introverte en de extroverte, van de blanke en de zwarte, de rode en de gele, de kale en de baardaap, de besnorde en de bebrilde, van de SUV-rijder en de fietser, gewoon van IEDEREEN! Wie zijn wij dan om de ander te (ver)oordelen? Ik ken oprechte Christenen in alle denominaties, en levensstijlen en muzieksmaken van zware psalmen tot disco van reaggea tot punk, van gothic tot metal.
Enige wat echt belangrijk is is te weten dat God van ons houdt en dat we Jezus (er)kennen als onze Redder en Verlosser. Dan maakt het niet uit welk uithangbord er boven het filiaal hangt!
Pingback: Wonderlijke groepsdruk | Vrijzinnig Evangelische Gemeente
Pingback: wat is je vrucht? | studio perspectief
herkenbaar stukje (al is het bij ons gelukkig nog niet zo erg). Volgens mij is dat charismatisch gedoe een trend en bij een trend is het altijd de vraag of mensen de trend volgen omdat het een trend is (iedereen doet het) of dat ze de trend volgen omdat de trend hun bevalt.
Sowieso zie je in het christelijke wereldje een soort van consumentengedrag (niet alleen in het christelijke wereldje trouwens..). Een christen kiest niet meer voor een bepaalde kerk om de achterliggende gedachte (leer) maar meer of een christen het daar wel of niet bevalt. Zodra het niet meer bevalt wordt er rustig verder geshopt…
Jammer genoeg is (zelf)kritiek binnen die kringen vaak ook niet welkom..
Terecht zeg je dat het om geloof gaat en niet om gevoel, die woorden lijken wel op elkaar, maar Vader God vraagt ons geen gevoel maar geloof. Maar ons gevoel is wel echt. Zelf ben ik een heel nuchtere vent, maar wat blij om supercharismatisch te zijn, dagelijks in tongen te spreken en in mijn gemeente God is Liefde uit mijn dak te gaan. En dan is het heerlijk dat de muziek van de band o.a. van Delirious, Hillsong en Michael W Smith is. Ik heb het al een event-kerk horen noemen, maar de geestelijke diepgang komt minder in de zondagdienst tot uiting, om aantrekkelijk te zijn voor nieuwe gasten, maar vooral op kringavonden, bidstonden en Heilige-Geestavonden.
Ik denk dat je ook niet kunt spreken van “de” pinkstergemeente of “de” evangelische gemeente, daar zit nog zoveel onderscheid tussen, misschien nog meer dan tussen de verschillende stromingen van PKN.
Maar zoals al eerder gezegd werd: wen er maar aan, want wereldwijd kennen we nauwelijks gereformeerde kerken, de meest in Zuid-Amerika, Afrika en Azië zijn charismatisch! En wen er maar aan, in Openbaring lezen we dat het maar een halfuur stil zal zijn in de hemel tussen alle lofprijs en aanbidding door. Dus verpinkstering? Het normale christelijke leven (David Pawson) houdt een leven in door de Heilige Geest. Weest (telkens) vervuld door de Geest!
Tja, dat gewapper met die vlaggen heb ik ook nog niet begrepen..
Zondag zat ik in de kerk en toen werd er een lied gezongen met de volgende tekst: ‘He’s alive, He’s alive, and I’ve only just begun to worship Him’. Op zich een mooi liedje met een mooie melodie, maar ik kende het niet en zat kritisch mee te lezen met de tekst.
Op het moment dat er voor de zoveelste keer ‘He’s alive’ werd gezongen draafde er een vrouw in de kerk voorbij die met haar arme wilde zwaaiende bewegingen maakte. Ik schoot eigenlijk in de lach, maar vroeg me tegelijkertijd af wat dit nou moest toevoegen in de dienst..
Ik ben niet snel tevreden, dat wil ik best toegeven. De gereformeerde kerken zijn voor mij niet alles, maar de evangelische kerken zijn blijkbaar ook al niet toereikend genoeg. De een heeft de weinig met gevoel, de ander slaat erin door.
Waar dit door komt? Het lijkt soms of mensen teveel met hun eigen belangen bezig zijn. Ik waarschijnlijk ook, want ik ben ook kritisch op een kerk waarin ik niet op mijn manier God kan ontmoeten.. Of mogen die verschillen er toch gewoon zijn en moet je een kerk zoeken die aansluit bij hoe jij het graag tot uiting brengt?
@Annemarie: wat heeft vlaggen zwaaien met gevoel te maken dan?
Waarom moeten zaken altijd ‘toevoegen’, van nut zijn, verklaarbaar en toereikend zijn? God is toereikend, meer dan genoeg. Wat in dat lied bezongen werd was die toereikendheid van wat Hij aan het kruis gedaan heeft. Dat mag je best een paar keer herhalen :) . Tuurlijk zal er vast op iedere kerk wel wat aan te merken zijn. Maar ik wil je aanmoedigen om in waarheid en Geest God te zoeken en te aanbidden. Met heel je hebben en houden: lichaam, gevoel én geest. Die vaandeldragers, liedjesschrijvers, voorbijdravende vrouw, organist, etc. kom je straks ook in de hemel weer tegen… Waar ze waarschijnlijk gewoon doorgaan met wat ze hier op aarde ook al deden: God aanbidden.
@ Henk,
Ik ben het met je eens dat God toereikend genoeg is. Maar toch ben ik er ook van overtuigd dat je als mens beinvloedbaar bent in het zoeken naar God door de middelen die in de kerk gebruikt worden..
Zo merk ik dat in een gereformeerde kerk er een heel sobere en bijna zakelijke sfeer hangt en in de evangelische kerken er veel uit de kast wordt getrokken om God te aanbidden.
In de gereformeerde kerk mis ik dan de passie, en in de evangelische kerk wordt ik afgeleidt door een teveel aan middelen..
Het is ook prima dat iedereen God aanbidt op de manier die hij fijn vind of geoorloofd vind (als je kunt spreken van wel of niet geoorloofde manieren), dus in een club van unieke christenen, ieder met zijn eigen mening en eigenaardigheden, vind iedereen zijn plekje wel, als hij/zij maar allereerst gericht blijft op God!
Amen, Annemarie!
Pingback: wat is je vrucht? « de ontmoeting