De Bijb
el staat vol met schijnbare tegenstellingen. Wie beter kijkt, ziet soms dat de tegenstelling niet is wat het lijkt. Vaak komt dat doordat we door onze moderne ogen blind zijn voor de cultuur van de Bijbel. Soms blijkt de tegenstelling echt, en zijn teksten onverenigbaar, hoe goed theologen ook hun best doen de boel recht te praten. Vandaag op Staat Geschreven zo’n schijnbare tegenstelling. Lees met ons mee:
Jakobus 2:24,26 “U ziet dus dat iemand rechtvaardig wordt verklaard om wat hij doet, en niet alleen om zijn geloof. (…) Zoals het lichaam dood is zonder de ziel, zo is ook geloof zonder daden dood.“
Romeinen 3:27,28 “Kunnen wij ons dan nog ergens op laten voorstaan? Dat is uitgesloten. En door welke wet komt dat? Door de wet die eist dat u hem naleeft? Nee, door de wet die eist dat u gelooft. Ik heb u er immers op gewezen dat een mens wordt vrijgesproken door te geloven, en niet door de wet na te leven.”
4Hoezo rechtvaardig?
Wie is er rechtvaardig? Wat is rechtvaardigheid? Onmogelijke vragen in een tijd waar niet alles zwart-wit is, maar vaak juist grijs. Toch stelt de Bijbel die vraag. Als ik alle details even weg laat, is 'rechtvaardig zijn' hetzelfde als recht hebben op een plaats in de hemel. Het doel van het geloof voor velen. Daarom is de vraag hoe je rechtvaardig wordt voor sommigen zo belangrijk. Zo was het ook in de tijd kort na de dood van Jezus.
Er waren ruwweg twee stromingen. De teksten hierboven vertegenwoordigen beide stromingen, en zijn met de beste wil niet met elkaar te verenigen. Het toont aan dat zelfs in het vroegste christendom niet overal hetzelfde over gedacht werd. De één vond dat je de hemel bereikte door je aan regels te houden, de andere vond dat alleen lukte door te vertrouwen op God.
Veelvormigheid
Laten we proberen door de ogen van de vroege kerk naar de kerk van vandaag te kijken. Ja, er waren destijds tegenstellingen, en nee, dat vormde geen belemmering om deze twee stukken samen in de Bijbel te zetten. De vraag van vandaag is voor mij niet hoe je rechtvaardig wordt. Dat maakt me eerlijk gezegd niet zoveel uit.
De vraag is hoe we die veelvormigheid zelf weer vorm kunnen geven. Hoe we elkaar de ruimte kunnen geven om zo fundamenteel verschillend over een centraal thema als de hemel te denken. En dat dan zonder elkaar te verketteren. Als Jakobus en Paulus gebroederlijk naast elkaar staan, moet ons dat toch ook lukken?
6Apostelen met een meningsverschil
Het lijkt alsof Paulus – de schrijver van de brief aan de Romeinen – volledig vertrouwt op de genade van God. Genade zonder werken, enkel geloof. Jakobus daarentegen, stelt dat het geloof zonder werken dood is.
Dispensationalisten lossen dit probleem op door beide Bijbelboeken in een andere bedeling (pdf) te plaatsen of de conclusie te trekken dat Jakobus het evangelie van de besnijdenis verkondigde. De vraag is of dit gekunstel nodig is om deze schijnbare tegenstelling te verklaren.
Het meningsverschil
Paulus spreekt in Romeinen 3 de christenen aan die zich opnieuw aan de wet willen houden en daardoor denken rechtvaardig te kunnen worden. Deze mensen denken dat ze naast het offer van Jezus ook zelf nog een steentje bij moeten dragen en ontkrachten daarmee het evangelie.
Het publiek waar Jakobus aan schrijft, zijn de Messiasbelijdende joden in de diaspora, de verstrooiing. Bij een aantal van deze joden was het geloof niet zichtbaar voor de buitenwereld. Volgens Jakobus ontkrachten ze het evangelie niet – zoals de lezers van Paulus’ brieven – maar ze overschatten het. Ze denken dat geloven alleen voldoende is. Jakobus weerlegt dit op een zeer scherpe manier.
Twee uitersten
Zien mensen aan jou dat je een christen bent? Is er verschil te zien tussen jou en je ongelovige buurman? Ben jij misschien die ongelovige buurman en kun je aan de christenen om je heen zien dat ze deze vruchten dragen? Of ben jij diegene die denkt door goede daden het eeuwige leven te kunnen verdienen? Dit zijn de twee uitersten waar beide apostelen over schrijven: Paulus gaat in tegen de werken van de wet, Jakobus bedoelt met 'werken' de vruchten van de Geest.
Misschien bedoelt Jakobus dat goede werken voorkomen uit waar geloof. Dus niet door de daden kom je er maar door het geloof. En waar geloof herken je uit de vruchten. En deze redenatie is niet in strijd met Romeinen. Of probeer ik de boel nu recht te praten?
Waar de HC al niet goed voor is ;)
De bijbel is zo’n uitgebreid en ingewikkeld boek dat de makers ervan onmogelijk alles kloppend hebben kunnen krijgen. Laat ik het wetenschappelijke gedeelte nu maar eens achterwege laten, dat is saai maar nu eens iets zeggen over de vele verhalen die erin staan. De bijbel evenals bijvoorbeeld de koran staat vol gebeurtenissen die eeuwen geleden hebben plaatsgevonden. Of ze nu wel of niet waarheid bevatten valt moeilijk te bewijzen en dan zal je dat gewoon maar moeten geloven. Daar heb ik persoonlijk niets op tegen. Waar ik wel op tegen ben is de toepassing van al die gebeurtenissen op de moderne tijd. Dat is geheel niet de bedoeling van de bijbel namelijk. Je zou als mens moeten zien dat de gebeurtenissen uit de bijbel ergens toe hebben geleid en dit altijd zullen blijven doen. De bijbel kan dus een leerzaam boek zijn maar wordt zolang de inhoud niet op een andere manier wordt gelezen een instrument om mensen te onderdrukken. De huidige opvattingen van de meeste religies bieden nog steeds geen perspectief op een betere wereld, er zal echt iets drastisch moeten veranderen alvorens de mensheid vreedzaam naast elkaar zal kunnen leven… En dat begint o.a. bij de constante drang van de mens om aldoor het gelijk te willen hebben…
@Jan Dijkema:
Ik ben het hartgrondig met je oneens ;)
De gebeurtenissen in de Bijbel hebben geleidt tot de komst van Jezus en daarmee de verlossing van de hele wereld.
Wat ik wel met je eens ben is dat de gebeurtenissen an sich historische beschrijvingen zijn, maar relevant genoeg om opgenomen te worden in de rode draad van de Bijbel.
Religies zijn per definitie niet in staat een betere wereld te brengen, om de heel eenvoudige reden dat ze allemaal oplopen tegen het feit dat de mens van nature zondig is. De drastische verandering die zal moeten gebeuren is een radicale verandering van de hartsgesteldheid van de mens, en dat kan alleen door het aannemen van Jezus als Redder en verlosser. Daardoor ontstaat een relatie, en geen religie, een wezenlijk verschil.
Eric zegt:
En dat dan zonder elkaar te verketteren. Als Jakobus en Paulus gebroederlijk naast elkaar staan, moet ons dat toch ook lukken?
Jacobus was een broer van Jezus. (en ik zag geen ander van de apostelen dan Jakobus, de broeder des Heren .Galaten 1:19 )
Jacobus en Paulus verketteren elkaar niet,
- omdat ……
ze beiden het Woord van Christus als maatgevend, doorslaggevend, (einde discussie)
accepteren.
Zullen we dat goede voorbeeld ook hier eens in praktijk gaan brengen?